5.گالیله
5.گالیلئو دی وینچنزو بُونایوتی دِ گالیلِی (ایتالیایی: [ɡaliˈlɛ:o ɡaliˈlɛi]؛ ۱۵ فوریهٔ ۱۵۶۴ – ۸ ژانویهٔ ۱۶۴۲) مشهور به گالیله، اخترشناس، فیزیکدان و مهندس ایتالیایی اهل پیزا بود که برخی نیز او را یک همهچیزدان میدانند.[۳]
گالیله، پدر اخترشناسی رصدی،[۴][۵][۶] پدر روش علمی[۷] و پدر علم مدرن لقب یافتهاست.[۸]
شهرت گالیله، بیشتر به دفاع علمیاش از مدل کوپرنیک برمیگردد. کوپرنیک، پیشاز گالیله گفته بود که خورشید به گرد زمین نمیچرخد. رد مدل زمینمرکزی کلیسا، که صدها سال همچون سخنی آسمانی تلقی میشد، به محکوم شدن گالیله در دادگاه تفتیش عقاید انجامید، و اگر توبه نکرده بود، چهبسا زنده در آتش سوزانده میشد. گالیله با تلسکوپی که خود ساخته بود به رصد آسمانها میپرداخت و جزئیات سطح ماه را میدید و بررسی میکرد. در زمانه او چنین میپنداشتند که برای ادامه حرکت جسم، نیرو لازم است اما او با آزمایشی نشان داد که چنین نیست که بعدها به قانون اول نیوتن انجامید.[۹]
دستاوردها
گالیله در پیدایش شیوه علمی سنجش و بررسی نقش مهمی داشت. به باور گالیله، یکی از برجستهترین دانشمندان رنسانس در آغاز قرن ۱۶، بدون ابزار شناخت علمی نمیتوان به علم دست یافت. او معتقد بود که «برای شناخت علمی، بهجای گمانهزدن باید اندازه گرفت و سنجید. نیز باید کوشید آنچه را که نمیتوان اندازه گرفت، قابل اندازهگیری کرد» او همچنین نوشت که «قانون طبیعت به زبان ریاضیات نوشته شدهاست» روش علمی تازه، نخستین گام اساسی بشر به سوی کشف یک دنیای تازه بود و راه را برای انقلاب علمی و فنی و اختراعات تازه و دگرگونساز گشود.
- برخی گالیله را مخترع تلسکوپ میدانند. گالیله، بهار ۱۶۰۹ در بازدید از ونیز، چیزهایی درباره یک هلندی به نام هانس لیپرهای شنید که عینکساز بود و به بزرگنمایی دو عدسی همگرای روی هم پی بردهبود. گالیله از این اختراع شگفتزده شد و مشتاق بود ببیند که چگونه کار میکند. وقتی به خانه برگشت تلاش کرد ابزاری بسازد که اجرام آسمانی را چند برابر بزرگتر بنمایاند. او از دو عدسی عینک استفاده کرد، عدسی مقعر و محدب. او هر دو عدسی را دو سر لوله فلزی بلندی قرار داد وقتی از سمت عدسی مقعر به درون لوله مینگریست، چیزها را چند برابر بزرگتر میدید. گالیله اختراعش را با خود به ونیز آورد و آن را به علاقهمندان نشان میداد. خبر اختراع تلسکوپ همهجا پیچید. مردم به دیدار گالیله میرفتند تا تلسکوپ را ببینند. لئوناردو دیوادتی که دوک ونیز بود، گالیله را باخبر کرد که سنای ایتالیا به اختراعش علاقهمند شده است. گالیله دریافت که اگر تلسکوپ را به دوک تقدیم کند، کار پسندیدهای کرده است. پساز تقدیم آن، از گالیه خواستند که پیش از ترک سنا در سرسرا منتظر بماند. سنا چنان از آن مشعوف شده بود که درجا تصمیم گرفت به او استادی دائم و ۱۰۰۰ فلورین حقوق دهد که از ۵۲۰ فلورین که پیشتر میگرفت، بسیار بیشتر بود.[۱۳]
به سبب انگیزههای دینی و سیاسی، بسیاری از دستاوردهای دیگر دانشمندان به گالیله نسبت داده شد.[۱۴] ۱۶۰۹ شایع شد که در سوئیس با ترکیب عدسیها، وسیلهای برای دیدن چیزهای دوردست اختراع کردهاند. او همان سال، نخستین تلسکوپش را با ترکیب چند عدسی ساخت که گرچه بزرگنمایی کمی داشت، با آن مشاهدات علمی فراوانی کرد.
- گالیله نخستین کسی بود که چهار ماه، مشتری را رصد کرد.
- با رصد راه شیری، گالیله دریافت که شمار ستارگانش بیش از آن است که شمردنی باشد.
- گالیله نخستین کسی بود که جزئیات سطح ماه را با تلسکوپ مشاهده و ثبت کرد. وی همچنین دریافت که نور ماه، حاصل انعکاس نور خورشید است و از خودش نیست.[۱۵]
- گالیله با آزمایشی مشهور بر فراز برج پیزا ثابت کرد سرعت سقوط آزاد اجسام از ارتفاع به وزن آنها بستگی ندارد.
- منبع:https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A6%D9%88_%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87